Felçli hasta vücut temizliği

Felçli hastanız  size biraz yardım edebiliyorsa  en sağlıklısı banyo yaptırmaktır. Ama eğer duş aldıramıyorsanız  mecburen yatak içinde  temizlemek zorundasınız. İdeal  olanı sabah akşam silmek ama  bu biraz yorucu olacağı için yalnız sabahları temizlik yapmanız bence yeterli olur. Herkesin felçli hastasındaki  bulgular   çok farklı olduğu için hastanıza göre bir yöntem oluşturmalısınız. Hastanız size ne kadar yardım edebiliyorsa işiniz o kadar kolaylaşır ve yükünüz  azalır.   Genel vücut  temizliğine başlamadan önce  daha önceki sayfalarda anlattığım şekilde;  ayak, göz,  saç bakımını yapın. Çünkü hastanız uzun süre çıplak kaldığında üşüyüp hastalanabilir, bu yüzden hasta  giyinikken  bu bakımları yapın en son vücut temizliğini yapacağınız zaman hastanızı soyun.

Hazırlık aşamasında gerekli olan malzemelerinizi en baştan hazırlamalısınızki  vücut temizliğine başladığınızda hem sağa sola koşturmazsınız hemde hastanız uzun süre çıplak kalmaz.

Felçli hasta  vücut temizliği için gerekli malzemeler :

  
 

 
Baş ve Vücut Havluları



• Eldiven,
• Büyük leğen içinde 40 °C su,
• Kapaklı kova içinde ısısı daha yüksek su,
• Maşrapa veya hamam tası,
• İki adet banyo  süngeri veya  banyo lifi,
• İki adet büyük boy banyo  havlusu,
• Hastanızın temiz iç çamaşırları ve giysileri, çorapları,
• Yatak takımları, Vücut şampuanı veya sabun,
• Nemlendirici vücut kremi.

Felçli hasta  vücut  bakımı

• Oda sıcaklığını ayarlayın. Açık kapı,pencereleri kapatın.Hastayı soyduktan sonra hava cereyanı olmamasına dikkat edin.

• Hastanıza ne yapacağınızı anlatın ve yardımını isteyin.
• Eldivenlerinizi takın.
• El ve ayak tırnaklarını törpüleyin.
• Ağız ve yüz bakımını yapın.
• Ayak bakımını yapın.
• Saç bakımını yapın
• Hastanızın başının altında yastığını  bırakın, hastayı yatağın yakın tarafına çekin.
• Vücut bakımı uzak taraftan yakın tarafa doğru ve temiz alandan kirli alana doğru yapılır.
• Vücut bakımı kollar, eller, koltuk altı, göğüs ve karın, üst bacaklar, sırt şeklinde temiz alandan kirli alana doğru yapılır.



Doğal sabunlar



• Sıcak su dolu leğenize vücut şampuanı veya sabunu koyun. Banyo lifi veya banyo süngerinizi leğendeki suyla sabunlayın ve sıkın.

• Her bölgeyi temizledikten sonra lifinizi bu suda sık sık yıkayın.

•  Uzak taraf boyun ve kulaktan başlayarak yakın tarafa doğru silin.

• Uzak taraf kolu yukarıdan  başlayarak küçük dairesel hareketlerle parmak uçlarına kadar silin, aksilla yani koltuk altını silin. Daha sonra  yakın taraf kol içinde aynısını yapın.

•  Uzak taraf üst bacak daha sonra yakın taraftaki üst bacağı silin.

• Hastanızın vücudunun ön yüzünü sabunladıktan  sonra leğendeki  suyu ve banyo süngerini  değiştirin.

• Aynı  sırayla sabun kalıntısı kalmayacak şekilde hastanızın vücudunu durulayın.

•  Banyo havlusunu  zayıf hastada uzunlamasına, şişman hastada ise genişlemesine örtün  ve kurulayın.

• Leğendeki  suyu ve banyo süngerini sabunlu süngerinizle  değiştirin.

 

Banyo süngeri



• Hastanın sırtını  üzerindeki havlusu ile çevirin.

• Yine uzaktan yakına ve yukarıdan aşağıya doğru, enseden kalçaya yani ilyelere kadar sabunlayın.

• Leğendeki  suyu dökerek temiz su koyun ve durulama süngeri ile  değiştirin.

• Aynı  sırayla sabun kalıntısı kalmayacak şekilde hastanızın sırtını durulayın.

• İkinci banyo havlusuyla kurulayın.

• Cilt bakımı için pudra kullanmayın çünkü pudra ciltteki gözenekleri tıkadığı için enfeksiyon nedeni olabilir. Bakımdan sonra vucüduna mutlaka nemlendirici krem sürün.

• Hastanızın  temiz çamaşırlarını giydirin.

• Yatak takımlarını değiştirin.

Felçli hasta genital bölge ve makat bakımı

1 -  Felçli hastanızı  tuvalete kadar koluna girip yürütebiliyorsanız tuvalet sonrası banyoda mutlaka belden alt kısmını sabunlu suyla yıkayıp  kurulayın.

2 - Felçli hastanız konuşabiliyorsa sürgü vererek büyük abdestini ve idrarını yapmasını sağlayın.

Sürgü kullanımı hakkında :

 

Sürgü



• Sürgü temiz ve kuru olmalıdır.
• Sürgü yere konmamalıdır.
• Hastanızın dizlerini büküp kalçasını kaldırmasını sağlayın.
• Hastanızın altına dışkılama sırasında muşamba yerleştirin.
• Hastanızın altına sürgüyü yerleştirin.
• Hastanızın  dışkılamasını kolaylaştırmak için yatağın baş ucunu şekildeki pozisyona getirin. 
•  Hergün aynı saatlerde sürgü vererek dışkılama alışkanlığı geliştirmesine yardımcı olun.
•  Defekasyon  alışkanlığı geliştirmek için yapmasa bile hergün aynı saatlerde sürgüde 20-30 dk kadar oturtun.
• Sürgüyü aldıktan sonra hastanızı aşağıda anlattığım şekilde temizleyin.
• Genital bölge ve makatı kurulayın.
• Hastanızı giydirin.
• Hastanızın rahat edebileceği pozisyonu verin.
• Sürgüyü fırçalayarak yıkayın, kurulayıp kaldırın.
• Biraç günde bir çamaşır suyuyla  sürgüyü dezenfekte edin, iyice durulayıp öyle kullanın.

3  - Eğer hastanız hiç hareket edemiyorsa, hasta alt bezi kullanıyorsanız, hastanızı dışkılama sırasında  yan tarafa döndürün. Hastanıza hava alma  özelliği olan, pişik oluşumunu engelleyen hasta alt bezi  kullanın. Dışkılama  bittikten sonra hastanızın genital bölge ve makatını temizleyin. Hastanız idrarını yaptıktan sonrada   mutlaka hastanızın genital bölge ve makatını temizleyin. Hastanızın alt bölgesinin mümkün olduunca kuru ve temiz olmasına dikkat edin. Bu konuda dikkatli olmazsanız bu hastalarda dekübit yarası ,enfeksiyon vs….oluşabilir , bu temizliği asla ihmal etmeyin.

      Felçli hasta genital bölge ve makat temizliği

Genital bölge ve makat temizliği için gerekli malzemeler

• Disposible eldiven,
• Önlük,
• Tuvalet kağıdı,
• Sabunlama bezi,
• Sabun,
•  Havlu,
•  Ilık su,
• Muşamba,
• Temiz poşet,
• İçinde ılık sabunlu su bulunan tas (yaklaşık 38-40 derece) ,
• İçinde ılık duru  su bulunan tas (yaklaşık 38-40 derece),
• Pamuk tamponlar  veya bezler,
• Hasta alt bezi,
• Krem,
• Oda spreyi 

    Felçli hasta genital bölge ve makat temizliği

• Odanın kapı ve pencerelerini kapatın, ısısını düzenleyin, (Oda ısısı 24-26 derece  olmalıdır.).
• Malzemeleri hastanın yanında yetişebileceğiniz uygun bir yere koyun.
• Eldivenlerinizi giyin, kirlenirse atın,  yenisini takın.
• Önlüğünüzü takın.
• Hastanızın hasta alt bezini çıkarın.
• Her defasında tek bir pamuk tampon veya bez kullanın. Kullanılan pamuk veya bezi atın.
• Temizlikte önce temiz bölgeyi  sonra  kirli bölgeyi sabunlu su ile temizleyin.
• Önce genital bölgeyi sonra makatı sabunlu su ile temizleyin.
• Genital bölgede önce üst kısımlar, sonra kasıklar sonra da altkısmı sabunlu su ile temizleyin.
• Genital bölgede yine aynı sırayla ılık duru su ile silin.
• Genital bölgeyi havlu ile nemli kalmayacak şekilde kurulayın.
• Kremini aynı sırayla sürün.
• Hastanızı sırtı size bakacak şekilde yan çevirin.
• Hastanızın makatını en dıştan başlayarak yuvarlak hareketlerle içeri doğru temizleyin. Yani önce kalçanın dış kısmı, sonra kalçanın orta kısımları, en son anüs bölgesini ılık sabunlu suyla  temizleyin.
• Hastanızın makatını aynı sırayla  ılık duru suyla  durulayın.
• Hastanızın makatını havlu ile nemli kalmayacak şekilde kurulayın.
• Kremini gene aynı sırayla sürün.
• Hasta alt bezini giydirin.
• Hastanızı giydirin.
• Hastanızın rahat edebileceği pozisyonu verin.
• Odanızı havalandırın, gerekirse oda spreyi kullanın.

Felçli hasta ayak bakımı

Felçli hastalarda hareket kaybının( Hemipleji) yanısıra  genellikle duyu veya his kaybıda ( Hemiparezi) bulunur. Bu tip hastalarda bunlara ilaveten  dolaşım bozukluğu da vardır. En  ufak bir yara, çizik enfekte olup daha büyük problemlere neden olabilmektedir.   Bu nedenle felçli hastaların ayak bakımı çok önemlidir. Size ayak bakımıyla ilgili ipuçlarını liste halinde sunmaya çalışacağım.

Felçli hasta ayak bakımında önemli ipuçları :

• Ayakkabının önü açık ve tabanı çok ince olmamalıdır..

• Ayakkabının önü kapalı, derisi yumuşak, bağcıklı, hafif olmalıdır.

• Hastanızın ayağında nasır varsa bunu temizlemek için jilet ve makas kullanmayın.

• Hastanızın ayağında nasır varsa bunu temizlemek için nasır sökücü asitli ilaçlar ve nasır bantları kullanmayın.

• Hastanızın ayağında nasır varsa nasırlı yerlere vazelin sürerek küçük bir havluya sarıp yaklaşık 45- 60 dakika bekletin daha sonra yaklaşık 38-40 derece sıcalıktaki suda 15-20 dakika daha  bekletin.Daha sonra da ponza taşı ile fazla bastırmadan nasırlarını temizleyin.

• Felçli hastanızın  tırnaklarını  tırnak makası veya makasla kesmeyin,  törpüleyerek kısaltın. Tırnakların köşelerini yuvarlak hale getirmeyin, tırnağı düz  törpüleyin.

• Felçli hastalarda duyu kaybı olduğundan  ayağını ısıtmak için  termafor, elektrikli battaniye , ısıtıcı, sıcak su   vs…..kullanmayın, yandığını anlayamayacağı için sizi haberdar edemez , bu tip girişimler yanığa neden olabilir.

• Felçli hastalarda duyu kusru olduğundan  çıplak ayakla dolaşmasına izin vermeyin.

• Çoraplar  kirli, nemli, terleten türden olmamalıdır.Temiz, nem emici özellikte ve  kuru olmalıdır.

• Felçli hastanızın  ayaklarını yıkadıktan sonra mutlaka kurulayın, ıslak veya nemli bırakmayın.

• Hastanızın ayaklarını yıkayıp kuruladıktan sonra nemlendici veya vazelin sürün. 

 

Felçli hastanın ayaklarını yıkama



 Felçli hasta yatarken ayak bakımı



Felçli hasta oturarak ayak bakımı

•  Ellerinizi yıkayın, eldivenlerinizi giyin. 
•  Leğene ılık su koyun, suyun ısısı 38- 40 derece arasında olmalıdır.
• Yumuşak sabunlama bezi veya süngerle sabunlayarak yıkayın.Önce yukardan başlayın ; bacağı sonra ayağın üstünü sonra ayağın yanlarını ve altlarını, topuğu ve en son parmak aralarını yıkayın.
• Hiç sabun kalıntısı kalmayacak şekilde aynı sırayla durulayın.
• Ayakları yıkadıktan sonra mutlaka iyice kurulayın, ıslak veya nemli bırakmayın.
• En son olarak da ayaklara ve bacaklara nemlendici krem veya vazelin sürün.

Felçli hasta göz bakımı

Felçli hastanızın yüzünü sabah ve akşam yumuşak ıslak bir havluyla sabah ve akşamları  silin.

1- Felçli hastanızın gözünde enfeksiyon yoksa göz bakımı

 Felçli hasta göz bakımı

• Günlük göz temizliği yapacaksanız suyu kaynatıp temiz bir bardakta ağzını kapatarak soğuyuncaya kadar  bekletin.
•  Felçli hastanıza ne yapacağınızı anlatın.
• Hastayı sırt üstü pozisyona getirin.
• Hastanızın başını temizleme yapacağınız  göz  tarafına doğru çevirin.
• Ellerinizi yıkayın,
• Eldiveninizi giyin.
• Önceden hazırladığınız kaynatılmış soğumuş suyla temiz yumuşak pamuklu bezi ıslatarak fazla bastırmadan yumuşakça silin 
• Kurulayın.
  

2- Hastanızın gözünde enfeksiyon varsa

• Hastanızın gözünde konjuktivit , arpacık vs...  gibi enfeksiyon varsa sağlık kuruluşundan yardım alabilyorsanız,  sağlık personelinin  günlük pansuman uygulamasını sağlayın.
• Eğer yardım alamıyorsanız önce doktorunuzdan kullanacağınız malzemeleri reçete etttirin.
• Bu malzemeler steril eldiven, steril serum fizyolojik, steril enjektör, steril gazlı bez, antibiotikli damla - merhem veya başka ilaçlar olacaktır.
• Ve bu işlemi tek başınıza yapamazsınız bunun için yanınızda size yardımcı olacak ikinci bir kişi olmak zorunda.
• Çünkü  steril eldivenlerinizi giydikten sonra hastanızın gözü haricinde hiçbir yere dokunmamalısınız.  
• Felçli hastanıza ne yapacağınızı anlatın.
• Hastayı sırt üstü pozisyona getirin.
• Hastanızın omuz ve baş altına temiz bir havlu serin.
• Hastanızın başını temizleme yapacağınız  göz  tarafına doğru çevirin.  
• Ellerinizi yıkayın, eldiveninizi giyin.
• Yardımcınız steril malzemelere hiç dokunmamalı yalnızca o açacak sizde alacaksınız.
• Steril enjektörünüze serum fizyolojiği çekin.  
• Göz kapaklarını steril gazlı bez yardımıyla açın serum fizyolojiği gözün içine basınçsız bir şekilde sıkın.
• Bir kaç kez bu işlemi yaptıktan sonra steril gazlı bezle yavaşça kurulayın.
• Doktorunuzun verdiği damla veya göz merhemini sürün.
• İşiniz bittiğinde kullandığıız malzemeleri atın.
• Her seferinde yeni, açılmamış malzemeleri kullanmanız gerekir.